«Επικήρυξη» του λαγοκέφαλου με 5,33 ευρώ το κιλό από την κυβέρνηση - Αναλυτικά τα μέτρα
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπό τον υπουργό Μαργαρίτη Σχοινά, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των επαγγελματιών αλιέων.
Με 5,33 ευρώ «επικηρύσσει» η κυβέρνηση τους λαγοκέφαλους στις ελληνικές θάλασσες. Ειδικότερα, η κυβέρνηση προχωρά σε ένα νέο σχέδιο αντιμετώπισης της εξάπλωσης του λαγοκέφαλου στις ελληνικές θάλασσες, θεσπίζοντας οικονομικό κίνητρο που φτάνει τα 5,33 ευρώ ανά κιλό για την αλίευσή του.
Η απόφαση ελήφθη έπειτα από ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων υπό τον υπουργό Μαργαρίτη Σχοινά, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των επαγγελματιών αλιέων. Στο πλαίσιο αυτό σχεδιάζεται η εφαρμογή πιλοτικού προγράμματος στοχευμένης αλίευσης του λαγοκέφαλου από επαγγελματίες παράκτιους ψαράδες, οι οποίοι θα λαμβάνουν οικονομική ενίσχυση για τη συμμετοχή τους.
Το πρόγραμμα εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο του υπουργείου για τον περιορισμό του ξενικού αυτού είδους, το οποίο έχει εξαπλωθεί τα τελευταία χρόνια στις ελληνικές θάλασσες, προκαλώντας σοβαρά προβλήματα τόσο στην αλιεία όσο και στα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν επίσης ζητήματα που απασχολούν τον κλάδο, όπως το αυξημένο κόστος καυσίμων, ο αθέμιτος ανταγωνισμός και οι επιπτώσεις από την παρουσία ξενικών ειδών.
Παράλληλα, το υπουργείο προχωρά σε μέτρα οικονομικής στήριξης των αλιέων, προβλέποντας επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου με 0,16 ευρώ ανά λίτρο για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο και 0,12 ευρώ ανά λίτρο για τον Ιούνιο.
Σε Κρήτη και Νότιο Αιγαίο η πιλοτική δράση
Η πιλοτική δράση για τον λαγοκέφαλο, η οποία θα εφαρμοστεί στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο με τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών πόρων, θα συνοδεύεται από επιστημονική παρακολούθηση του φαινομένου, συστηματική καταγραφή των αλιευμάτων, χαρτογράφηση των περιοχών όπου το είδος συγκεντρώνεται και αναπαράγεται, συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα και αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων για την καλύτερη διαχείριση του προβλήματος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαχείριση της βιομάζας που θα συλλέγεται, καθώς ο λαγοκέφαλος είναι ιδιαίτερα τοξικός και ακατάλληλος για κατανάλωση. Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η ασφαλής καταστροφή μεγάλου μέρους των αλιευμάτων μέσω καύσης σε ειδικές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, ποσότητες του είδους θα συνεχίσουν να διατίθενται σε ελληνικούς ερευνητικούς φορείς, οι οποίοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα Lagomeal και εξετάζουν εναλλακτικές μορφές αξιοποίησής του.
Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, επιστήμονες από το ΕΛΚΕΘΕ, τον Δημόκριτο και άλλους συνεργαζόμενους φορείς έχουν ήδη αναπτύξει μεθόδους για την παραγωγή ασφαλούς ιχθυάλευρου από τον λαγοκέφαλο, ανοίγοντας τον δρόμο για πιθανές μελλοντικές χρήσεις του είδους.
Αναλυτικά οι παρεμβάσεις
Η πρώτη παρέμβαση αφορά την επιδότηση των καυσίμων που χρησιμοποιούν οι επαγγελματίες αλιείς. Για τον Απρίλιο και τον Μάιο προβλέπεται ενίσχυση ύψους 0,16 ευρώ ανά λίτρο, ενώ για τον Ιούνιο το ποσό διαμορφώνεται στα 0,12 ευρώ ανά λίτρο. Σύμφωνα με τον κ. Σχοινά, για την ενεργοποίηση του μέτρου προβλέπεται η προώθηση σχετικής νομοθετικής ρύθμισης.
Το δεύτερο μέτρο αφορά την πιλοτική αλίευση του λαγοκέφαλου στις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, με αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων. Η μέγιστη καθαρή αμοιβή για τους αλιείς ορίζεται στα 5,33 ευρώ ανά κιλό, ποσό που, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι έως και 52% υψηλότερο από εκείνο που ισχύει στην Κύπρο. Η δράση αποσκοπεί τόσο στην ενίσχυση του εισοδήματος των αλιέων, όσο και στον περιορισμό της εξάπλωσης του συγκεκριμένου ξενικού είδους. Η αλίευσή τους θα μπορεί να γίνει αποκλειστικά από επαγγελματίες ψαράδες.
Η τρίτη πρωτοβουλία αφορά τη διαμόρφωση μηχανισμού αποζημίωσης για τους επαγγελματίες που θα επηρεαστούν από περιορισμούς της αλιευτικής δραστηριότητας εντός των εθνικών θαλάσσιων πάρκων. Ο σχεδιασμός θα γίνει σε συνεργασία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο να συνδυαστούν η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η οικονομική στήριξη των παράκτιων και νησιωτικών κοινωνιών.
Η τέταρτη παρέμβαση επικεντρώνεται στις αλλαγές που προωθούνται στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική και στην εθνική νομοθεσία. Μεταξύ άλλων, το υπουργείο προτείνει την άρση της απαγόρευσης χρηματοδότησης κινητήρων, ώστε να περιοριστεί το λειτουργικό κόστος των σκαφών.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ενίσχυση επενδύσεων για ασφαλέστερα, αποδοτικότερα και ανθεκτικότερα αλιευτικά σκάφη. Στην ίδια πρωτοβουλία εντάσσεται και η προσαρμογή της νομοθεσίας, προκειμένου να διευκολυνθεί η είσοδος νέων επαγγελματιών στον κλάδο.
Το πέμπτο μέτρο προβλέπει την ενίσχυση της θεσμικής παρουσίας των επαγγελματιών αλιέων στα κέντρα λήψης αποφάσεων.
Ειδικότερα, σχεδιάζεται νομοθετική παρέμβαση, ώστε οι αλιείς να εκπροσωπούνται ανά αλιευτικό εργαλείο τόσο στις Περιφέρειες όσο και στα εθνικά όργανα, μεταξύ των οποίων το Συμβούλιο Αλιείας. Στόχος είναι οι αποφάσεις που αφορούν τον κλάδο να λαμβάνονται με τη συμμετοχή των ίδιων των επαγγελματιών.
Η έκτη πρωτοβουλία αφορά την αυστηρότερη εποπτεία της ερασιτεχνικής αλιείας. Προβλέπεται η δημιουργία μητρώου ερασιτεχνών αλιέων, καθώς και η υποχρέωση καταγραφής της παραγωγής τους.
Η παρέμβαση αποσκοπεί στον περιορισμό της παράνομης διακίνησης αλιευμάτων και του αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των επαγγελματιών.
Η έβδομη παρέμβαση αφορά τον εξορθολογισμό του συστήματος κυρώσεων. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η αργία ενός αλιευτικού σκάφους δεν θα επιβάλλεται αυτομάτως, αλλά μόνο σε περίπτωση υποτροπής.
Η εφαρμογή της ποινής θα βασίζεται σε σύστημα μορίων και θα ευθυγραμμίζεται με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Με αυτόν τον τρόπο, το υπουργείο στοχεύει στη διαμόρφωση ενός αναλογικότερου πλαισίου, το οποίο θα αντιμετωπίζει τις σοβαρές παραβάσεις χωρίς να οδηγεί σε δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση των επαγγελματιών.